Αρχική
Εισαγωγή
Ιστορική αναδρομή σταφίδας
Βοτανική - Φυσιολογία
Τα εργαλεία της καλλιέργειας
Σταφίδα και Πολιτισμός
Οι δραστηριότητες της ομάδας
Η ομάδα
Βιβλιογραφία
Φωτογραφικό υλικό
Φόρμα επικοινωνίας



Βοτανική - Φυσιολογία     Καλλιέργεια

Τα εδάφη που ευνοούν τα καλλιέργεια της σταφίδας είναι τα ελαφρά, ασβεστώδη που στραγγίζονται καλά. Τα υγρά, και βαλτώδη εδάφη είναι ακατάλληλα. Το κλίμα πρέπει να είναι ήπιο.

Ο πολλαπλασιασμός του αμπελιού γενικά, άρα και της σταφιδάμπελου, γίνεται με μοσχεύματα, με κατάβολάδες και με μπόλι σε ανθεκτικά αποθέματα. Αφού προετοιμαστεί κατάλληλα το έδαφος που προορίζεται για καλλιέργεια σταφίδας γίνεται η φύτευση. Η παραδοσιακή μέθοδος θέλει ο καλλιεργητής την ώρα της φύτευσης να βάζει μαζί με την κληματίδα και μια χούφτα χώμα που το έχει αναμείξει με κοπριά. Για να αρχίσει να αποδίδει το φυτό καρπούς πρέπει να περάσουν 3-4 χρόνια Σημαντικό είναι πόσο γόνιμο είναι το έδαφος και η περιποίηση των φυτών.

Οι καλλιεργητικές πρακτικές είναι οι ακόλουθες: 1) ξελάκωμα: Γίνεται μετά το τέλος του τρύγου, κάθε Οκτώβρη. 2) σκάψιμο: Σκοπός είναι να μπορεί να διεισδύσει στο έδαφος όσο το δυνατό περισσότερη βροχή και να γίνει τέλειος αερισμός του χώματος. Για τα κλίματά μας η κανονική περίοδος αρχίζει το Νοέμβρη και τελειώνει κατά τα τέλη Δεκέμβρη. 3) κλάδεμα: πρέπει να γίνεται τον Ιανουάριο. " Γενάρη μήνα κλάδευες φεγγάρι μην ξετάζεις" λέει ο λαός μας. Ο κλαδευτής πρέπει να έχει πείρα, γνώση και υπομονή. Πρέπει να ξέρει καλά ποιους βλαστούς θα κόψει, ποιους θα αφήσει και με πόσα μάτια στον καθένα. 4) σκάλισμα: Γίνεται τον Απρίλιο. Ξανασκορπίζεται το χώμα και ισοπεδώνονται οι σωροί. 5) κορφολόγημα: Αργότερα κόβονται οι κορυφές των βλαστών που δεν έχουν άνθη 6) βλαστολόγημα: Γίνεται μαζί ή και χωριστά από το κορφολόγημα και αφαιρούνται οι άχρηστοι βλαστοί. 7) χαράκωμα ή χαράκι: Σύμφωνα με τους παλιούς ήταν από τις πιο σκληρές δουλειές της σταφίδας. Με ειδικό εργαλείο χαράζεται ο φλοιός της κληματίδας και έτσι παρεμποδίζεται η κάθοδος του χυμού. Μένοντας ο χυμός πάνω από το σημείο του χαρακώματος, δένει καλύτερα ο καρπός και εξασφαλίζεται μεγαλύτερο μέγεθος της ρόγας. 8) λίπανση: Όπως όλα τα φυτά, η σταφίδα έχει ανάγκη από τακτική λίπανση. Επειδή όμως είναι ιδιαίτερα επιρρεπής στην ανθόρροια, χρειάζεται ο καλλιεργητής να δείχνει μεγάλη προσοχή στο τι ακριβώς χρειάζεται το φυτό για να χρησιμοποιήσει το μεν ή τα δε λίπασμα. Τα λιπάσματα μπορεί να είναι είτε οργανικά (φυτικά ή ζωικά όπως η κοπριά) είτε χημικά. Τα τελευταία έχουν αντικαταστήσει τα παραδοσιακά λιπάσματα. Η υπερβολική τους χρήση εξωθεί τα φυτά προς βλάστηση, τα κάνει πιο ευαίσθητα σε ασθένειες και τελικά αποδεικνύεται ζημιογόνος για την παραγωγή. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Τα χημικά λιπάσματα ρυπαίνουν το περιβάλλον. Μία από τις πιο σοβαρές μορφές περιβαλλοντικής ρύπανσης είναι το φαινόμενο του ευτροφισμού.

Τον Αύγουστο, όταν η σταφίδα μπουρδουλώσει, όπως λένε οι ντόπιοι δηλαδή όταν ο καρποί ωριμάσουν γίνεται το μάζεμα της, ο τρύγος. Κόβουν τα σταφύλια, τα βάζουν σε κοφίνια και στα συνέχεια τα απλώνουν στα αλώνια να ξεραθούν. Τα αλώνια είναι ένα μέρος της τοποθεσίας της καλλιέργειας. Τα καλά αλώνια είναι σε τοποθεσίες ευάερες και στεγνές και αποτελούνται από χώμα που έχει ισοπεδωθεί. Η αποξήρανση της σταφίδας γίνεται είτε στον ήλιο είτε στη σκιά. Σε όλο αυτό το διάστημα δεν πρέπει η σταφίδα να βραχεί γιατί έτσι θα σαπίσει Η μαύρη σταφίδα της σκιάς είναι καλύτερη από αυτήν του ήλιου, όπως επίσης αυτή που προέρχεται από ορεινές περιοχές είναι καλύτερη αυτής των πεδινών περιοχών. Στον τρύγο μαζεύονται διάφορα άτομα ανάλογα με την έκσταση της σταφίδας και είναι μια ευκαιρία να βρεθούν όλοι μαζί να τραγουδήσουν και να χορέψουν.

Όταν η σταφίδα ξεραθεί τη περνούν από τη μάκινα και τη μακινάρουν. Στο μηχάνημα αυτό ξεχωρίζουν οι ρόγες από τα κοτσάνια. Στην περιοχή μας το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής παραδίδεται στην Ε.Α.Σ Ηλείας-Ολυμπίας μέσω της ομάδας παραγωγών όπου συγκεντρώνεται σε μεγάλα κιβώτια και πηγαίνει προς τυποποίηση. Το μεγαλύτερο μέρος της ξηρής σταφίδας εξάγεται στην Αγγλία.

Όταν το φυτό φτάσει σε μια ορισμένη ηλικία η παραγωγή αρχίζει να μειώνεται. Ένας μαθητής αναφέρει: " ….Το 1974 ο παππούς μου είχε φυτέψει σταφίδα σε ένα πολύ καλό σημείο για την περιοχή μας. Το 2005, μετά από 31 ολόκληρα χρόνια, ο πατέρας μου πήρε την απόφαση να τη χαλάσει και να βάλει καινούργια. Αυτό το έκανε γιατί όταν η σταφίδα είναι νέα σε ηλικία μπορεί να αποδώσει και 500 κιλά τα στρέμμα. Μετά από 25 χρόνια όμως η παραγωγή της μειώνεται δραματικά και βλέπεις από 500 κιλά το στρέμμα να πηγαίνεις στα 200-100 κιλά. Το θέμα όμως είναι ότι αν και δεν είναι το πιο εύκολο επάγγελμα ο πατέρας μου αποφάσισε να ξαναβάλει σταφίδα……"

© Γυμνάσιο Κρεστένων 2005-2006